L-1 Vizesi Nedir?

Peki, L-1 vize statüsü tam olarak nedir? L-1 vizesi, birden fazla ülkede faaliyet gösteren şirketlerin, yurt dışındaki ofislerinde çalışan bir personeli, şirketle nitelikli kurumsal bağı bulunan ABD'deki ofislerine transfer etmelerine olanak sağlayan göçmen olmayan (nonimmigrant) çalışma vizesidir.

ABD'deki şirket ile yurt dışındaki şirket arasında aşağıdaki kurumsal ilişkilerden en az birinin bulunması gerekir:

• Ana şirket (Parent Company)
• Bağlı ortaklık / iştirak (Subsidiary)
• İştirak şirketi (Affiliate)
• Şube (Branch)

L-1 vizesi, serbest iş piyasasında çalışmaya yönelik açık bir çalışma vizesi değildir. Bu vize kategorisi, yalnızca şirket içi personel transferlerini (intracompany transfer) desteklemektedir.

ABD'deki başvuru sahibi şirket, çalışan adına Form I-129'u ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri'ne (USCIS) sunar.

L-1 vizesi, iş gücü piyasası testine değil, şirketler arasındaki kurumsal ilişkiye dayandığından;

• yıllık kota uygulanmaz,
• çekiliş (lottery) sistemi bulunmaz,
• pozisyonun önce ABD'li çalışanlara ilan edilmesi zorunlu değildir.

Bu yapı, L-1 vizesini ABD pazarına yeni giriş yapan veya hâlihazırda ABD'de faaliyet gösteren şirketler için son derece güvenilir ve etkili bir personel transfer aracı hâline getirmektedir.

L-1 Vizesi İçin Uygunluk Şartları

Başvuru hazırlanmadan önce, hem şirketin hem de çalışanın L-1 vizesi için gerekli temel şartları sağladığından emin olunmalıdır.

Şirket içi personel transferine yönelik göçmen olmayan bir vize türü olan L-1 kapsamında;

Şirket Açısından

• ABD'deki şirket ile yurt dışındaki şirket, aynı kurumsal yapının parçası olmalıdır.
• Bu ilişki; ana şirket, bağlı ortaklık, iştirak (affiliate) veya kardeş şirketler (sister companies) şeklinde olabilir.
• Kurumsal ilişkinin varlığı varsayıma değil, resmi belgelerle kanıtlanabilir olmalıdır.

Çalışan Açısından

Başvuru sahibi çalışanın;

• başvurunun yapıldığı tarihten önceki son üç yıl içinde,
• ilişkili yabancı şirkette,
• kesintisiz en az bir yıl çalışmış olması gerekir.

Ayrıca bu görev aşağıdaki iki kategoriden birine girmelidir. İşte L-1A ile L-1B arasındaki temel ayrım da burada ortaya çıkar:

• Yönetici veya üst düzey yönetici pozisyonu (L-1A)
• Özel uzmanlık bilgisi gerektiren pozisyon (L-1B)

Bu iki tanımdan hiçbirine uymayan kişiler; örneğin yönetim yetkisi bulunmayan veya şirkete özgü uzmanlık bilgisine sahip olmayan genel personel, şirkette ne kadar değerli olursa olsun L-1 vizesi için gerekli uygunluk şartlarını sağlayamaz. Çünkü bu vize kategorisi yalnızca belirli niteliklere sahip çalışanlar için düzenlenmiştir.

L-1A Vizesi: Yöneticiler ve Üst Düzey Yöneticiler

L-1A vizesi (L-1A olarak da yazılır), yurt dışında;

• çalışanları,
• bir departmanı,
• bir fonksiyonu
• veya bir iş birimini yönetmiş olan

ve ABD'de de buna benzer bir yönetici veya üst düzey yönetici pozisyonunda görev alacak çalışanlara yöneliktir.

Hâlihazırda ABD'de L-1B statüsüyle bulunan bir çalışan, gerekli şartları sağlayan bir yönetici veya üst düzey yönetici pozisyonuna terfi etmesi hâlinde L-1A statüsüne geçebilir.

Yönetici Yetkisi (Managerial Capacity)

Bir çalışanın yönetici statüsünde değerlendirilebilmesi için temel görevinin;

• şirketi, bir departmanı, alt birimi, işlevi veya bunların bir bileşenini yönetmek,
• denetleyici, profesyonel veya diğer yöneticileri denetlemek,
• işe alma, işten çıkarma veya personel işlemlerine ilişkin tavsiyelerde bulunma yetkisine sahip olmak,
• günlük operasyonlar üzerinde bağımsız takdir yetkisi kullanmak

olması gerekir.

Ayrıca yalnızca bir ekibi değil, şirket açısından kritik bir fonksiyonu yöneten ve "function manager" (fonksiyon yöneticisi) olarak adlandırılan kişiler de, bu kapsamda değerlendirilebilir. Bu kişilerin yönettikleri fonksiyon açık biçimde tanımlanmalı ve üst düzey nitelikte olmalıdır.

Üst Düzey Yönetici Yetkisi (Executive Capacity)

Bir çalışanın üst düzey yönetici olarak kabul edilebilmesi için temel görevinin;

• şirketin veya önemli bir bölümünün yönetimini yönlendirmek,
• şirket hedeflerini ve politikalarını belirlemek,
• karar alma süreçlerinde geniş hareket serbestisine sahip olmak,
• yalnızca daha üst düzey yöneticilere, yönetim kuruluna veya hissedarlara karşı sorumlu olmak

şeklinde olması gerekir.

L-1A Vizesinin Süresi

L-1A vizesi sahiplerine;

• ilk başvuruda en fazla üç yıl süreyle oturma ve çalışma izni verilir.
• Yeni kurulan ABD ofisleri için bu ilk süre bir yıl ile sınırlıdır.
• Daha sonra her biri iki yıllık uzatmalar alınabilir.
• Toplam kalış süresi en fazla yedi yıldır.

Bu kapsamda yalnızca L-1A veya L-1B kriterlerini karşılayan nitelikli çalışanlar bu vize kategorisinden yararlanabilir.

L-1A Vizesinden Green Card'a Geçiş

Şirketlerin L-1A vizesini tercih etmesinin önemli nedenlerinden biri, bu vize statüsünün uzun vadede sunduğu göçmenlik avantajlarıdır.

L-1A'dan Green Card'a geçiş, ABD'nin istihdama dayalı göçmenlik sistemindeki en doğrudan yollardan biri olarak kabul edilir. İlk etapta L-1B vizesiyle ABD'ye giriş yapan yabancı uyruklu bir çalışan, daha sonra uygun niteliklere sahip bir yönetici veya üst düzey yönetici pozisyonuna terfi etmesi hâlinde L-1A statüsüne geçebilir.

L-1A statüsündeki yönetici ve üst düzey yöneticiler ise, EB-1C Green Card kategorisine başvurma hakkına sahiptir. EB-1C kategorisinin en önemli avantajlarından biri, çoğu istihdama dayalı Green Card başvurusunda zorunlu olan PERM İş Gücü Sertifikasyonu (Labor Certification) sürecini gerektirmemesidir.

ABD'de uzun vadeli faaliyet göstermeyi planlayan işverenler açısından, hem L-1A başvuru sürecinin hem de Green Card sürecinin, L-1A statüsünün sona ermesini beklemeden önceden planlanması büyük önem taşır. Böylece işlem süreleri daha etkin yönetilebilir. ABD'de kalıcı olarak yaşamak isteyen çalışanların daimi oturum (Permanent Residence/Permanent Residency) statüsüne geçişi daha sorunsuz gerçekleştirilebilir. Bu süreç, uygun şartların sağlanması hâlinde ilerleyen dönemde ABD vatandaşlığına (United States Citizenship) giden yolu da açabilir.

L-1B Vizesi: Özel Uzmanlık Bilgisine Sahip Çalışanlar

L-1B vizesi, şirketin;

• ürünleri,
• hizmetleri,
• araştırmaları,
• ekipmanları,
• teknikleri,
• yönetim yapısı

veya şirketin iç işleyiş süreçleri hakkında özel uzmanlık bilgisine (Specialized Knowledge) ya da ileri düzey bilgiye sahip çalışanlar için düzenlenmiştir.

USCIS, L-1B başvurularını değerlendirirken iki aşamalı bir kriter uygular. Çalışanın aşağıdaki bilgi düzeylerinden en az birini kanıtlaması gerekir:

• Özel Bilgi (Special Knowledge): İşverenin ürünleri, hizmetleri veya süreçleri hakkında yaygın olmayan, şirkete özgü ve özel uzmanlık gerektiren bilgiye sahip olmak.
• İleri Düzey Bilgi (Advanced Knowledge): Şirketin iç prosedürleri ve operasyonları hakkında, sektörde yaygın olarak bulunmayan ileri düzey teknik bilgiye sahip olmak.

Sektörde edinilmiş genel iş deneyimi tek başına yeterli değildir. Değerlendirme, genel mesleki tecrübeden ziyade şirkete özgü uzmanlık bilgisi ve özel becerilere odaklanır.

L-1B vizesi sahiplerine;

• ilk başvuruda en fazla üç yıl süreyle kalış hakkı verilir.
• Yeni kurulan ABD ofisleri için bu ilk süre bir yıl ile sınırlıdır.
• Sonrasında ikişer yıllık uzatmalar alınabilir.
• Toplam kalış süresi en fazla beş yıldır.

L-1A vizesinden farklı olarak, L-1B vizesi doğrudan kendisine özgü bir Green Card kategorisine geçiş sağlamaz.

L-1B statüsünden Green Card'a geçiş genellikle;

• EB-2 veya
• EB-3

göçmenlik kategorileri üzerinden gerçekleştirilir.

Bu kategorilerde çoğu durumda PERM İş Gücü Sertifikasyonu (Labor Certification) süreci zorunludur. Oysa L-1A sahiplerinin başvurabildiği EB-1C kategorisinde bu aşama bulunmamaktadır.

Birçok başvuruda süreç;

1. Form I-140 (Immigrant Petition for Alien Worker) başvurusunun yapılması,
2. Uygunluk sağlandığında Form I-485 (Adjustment of Status) başvurusunun sunulması

şeklinde ilerler.

Bu yöntem özellikle profesyoneller ve nitelikli çalışanlar için uzun vadeli göçmenlik planlarında önemli bir seçenek oluşturmaktadır.

L-1A statüsünden Green Card alınmasına kadar geçen işlem süresi çoğu durumda yaklaşık 6 ila 12 ay arasında değişmektedir. Bazı kaynaklara göre bu başvurularda başarı oranı yaklaşık %80 seviyesindedir.

L-1 Vizesi İçin Gereklilikler

USCIS, L-1 başvurularını ayrıntılı şekilde inceler. Özellikle L-1B başvuruları, diğer başvurulara kıyasla daha yoğun denetime tabi tutulmaktadır.

Aşağıda belirtilen L-1 vizesi şartlarının eksiksiz karşılanması, sorunsuz bir onay süreci ile Ek Delil Talebi (Request for Evidence - RFE) alınması arasındaki temel farkı oluşturur.

En azından başvuruda aşağıdaki hususların açık şekilde ortaya konulması gerekir:

• ABD'deki şirket ile yurt dışındaki şirket arasında belgelerle ispatlanmış nitelikli kurumsal ilişkinin bulunması. Bu ilişki; ana şirket, bağlı ortaklık, iştirak veya şube şeklinde olabilir. Kanıt olarak kuruluş belgeleri, hisse senedi kayıtları, organizasyon şemaları ve ortaklık yapısını gösteren belgeler sunulmalıdır.
• Başvurudan önceki son üç yıl içinde, ilişkili yabancı şirkette kesintisiz en az bir yıl uygun pozisyonda çalışılmış olması.
• ABD'deki görev tanımının, L-1A (yönetici/üst düzey yönetici) veya L-1B (özel uzmanlık bilgisi) kategorilerinden biriyle açık şekilde uyumlu olması. Belirsiz veya genel iş tanımları, reddedilme ya da RFE alınmasının en yaygın nedenlerinden biridir.
• Özellikle L-1B başvurularında, çalışanın gerçekten özel uzmanlık bilgisine sahip olduğunu gösteren somut belgelerin sunulması gerekir. Bunlar arasında;
  • eğitim kayıtları,
  • şirket içi proje dokümanları,
  • müşteri sözleşmeleri,
  • teknik raporlar,
  • patentler,
  • yöneticiler tarafından hazırlanan beyanlar
    yer alabilir.
• Yeni kurulan ABD ofisi (New Office) başvurularında;
  • fiziksel bir iş yerinin hazır olması,
  • güvenilir ve gerçekçi bir iş planının bulunması,
  • oluşturulan pozisyonun ilk yıl içinde sürdürülebilir olduğunun gösterilmesi gerekir.
• Vize süresi boyunca, ABD'deki şirket ile yabancı şirket arasındaki kurumsal ilişkinin devam ettiğinin düzenli olarak ispatlanması gerekir. Şirket birleşmeleri, satın almalar veya yeniden yapılanmalar uygunluk şartlarını etkileyebilir.

L-1 başvurusu mutlaka sponsor işveren tarafından yapılmalıdır. Bireylerin kendi adlarına L-1 statüsü için başvuru yapmaları mümkün değildir (self-petition).

Başvurular, yetkili USCIS Hizmet Merkezi (Service Center) tarafından değerlendirilir. Uygun dosyalarda Premium Processing (Hızlandırılmış İşlem) hizmetinden yararlanılarak karar süresi önemli ölçüde kısaltılabilir.

Başvurunun onaylanmasının ardından, özellikle L-1B statüsünden Green Card'a geçiş süreci, dosyanın özelliklerine bağlı olarak çoğu zaman 18 ay veya daha uzun sürebilmektedir.

L-1A Vizesi Şartları ile L-1B Vizesi Şartları Arasındaki Farklar

L-1A ve L-1B vize başvurularında aranan şartların birbirinden ayrı değerlendirilmesi önemlidir. Çünkü USCIS, hem başvuruyu yapan şirketin gerekli uygunluk kriterlerini karşılayıp karşılamadığını hem de başvuru sahibinin ilgili vize kategorisinin şartlarını sağlayıp sağlamadığını ayrıntılı şekilde inceler.

L-1A başvurularında ağırlıklı olarak organizasyon yapısını gösteren belgeler önem taşır. Bunlar arasında;

• organizasyon şemaları (organizational charts),
• çalışana bağlı personel yapısı,
• bütçe yönetim yetkisi,
• karar alma yetkisi ve sorumluluk alanı gibi belgeler yer alır.

Buna karşılık L-1B başvurularında, teknik bilgi ve şirket içi süreçlere ilişkin kanıtlar ön plandadır. Başvuruda sunulan belgelerin, çalışanın sahip olduğu özel uzmanlık bilgisinin veya teknik becerilerin ABD'de yeni bir çalışan istihdam edilerek kolayca ikame edilemeyecek nitelikte olduğunu göstermesi beklenir.

Başvurularda iki kategoriye ait kriterlerin birbirine karıştırılması veya yanlış kategoriye ait ifadelerin kullanılması, USCIS tarafından yapılan değerlendirmelerde en sık karşılaşılan gecikme nedenlerinden biridir.

Büyük Ölçekli Şirketler İçin Blanket L Başvuruları

Düzenli olarak çalışan transferi gerçekleştiren şirketlerin her transfer için yeniden Form I-129 başvurusu yapmaları gerekmez.

Blanket L Petition (Toplu L Başvurusu) kapsamında USCIS, ABD'deki şirket ile yurt dışındaki iştirakleri arasındaki uygun kurumsal ilişkinin varlığını tek seferde onaylayan bir Blanket Petition düzenler.

Bu sistem sayesinde çok sayıda çalışanın başvuru süreci önemli ölçüde hızlanır. Her çalışan için ayrı bir I-129 dilekçesi hazırlanması yerine, çalışanlar doğrudan konsolosluk işlemleri (Consular Processing) üzerinden bireysel vize başvurularını gerçekleştirebilir.

Ancak özellikle L-1B kapsamında başvuru yapan çalışanların, sahip oldukları özel uzmanlık bilgisinin veya uzmanlık becerilerinin ABD'de kolayca ikame edilemeyeceğini gösteren belgeleri sunmaları yine zorunludur.

Bir şirketin Blanket L başvurusundan yararlanabilmesi için genel olarak aşağıdaki şartları sağlaması gerekir:

• ABD'de en az bir yıldır aktif olarak faaliyet gösteriyor olması,
• ABD'de veya yurt dışında en az üç adet şube, bağlı ortaklık veya iştirakinin bulunması,

ve ayrıca aşağıdaki kriterlerden en az birini karşılaması:

• Son 12 ay içerisinde en az 10 adet L-1 başvurusunun onaylanmış olması,
• ABD'deki iştiraklerinin toplam yıllık cirosunun en az 25 milyon ABD Doları olması,
• ABD'de en az 1.000 çalışan istihdam ediyor olması.

Bu eşik şartlarını sağlayan şirketler, nitelikli çalışanlarını ve diğer yabancı personellerini çok daha hızlı şekilde ABD'ye transfer edebilirler.

Bununla birlikte, bazı başvuru sahiplerinin vize verilmeden önce yine de konsolosluk görevlisini (Consular Officer) ikna etmeleri gerekmektedir.

Yeni Ofis İçin L-1 Vizesi

Blanket Petition sahibi şirketler, L-1 vizesini kullanarak yurt dışındaki ofislerinden ABD'ye düzenli şekilde birden fazla çalışan transfer edebilirler.

Bu kapsamda;

• kurucu yönetici,
• üst düzey yönetici,
• veya özel uzmanlık bilgisine sahip çalışanlar,

ABD'deki şirket yapılanmasının ilk aşamalarında görevlendirilebilir.

USCIS'in 20 Ekim 2023 tarihinde yayımladığı rehbere göre, şahıs işletmeleri (sole proprietorship) kendi adlarına L-1 başvurusu yapamaz.

Ancak onaylanmış bir Blanket Petition kapsamında, uygun nitelikleri taşıyan çalışanları adına L-1 başvurusunda bulunmaları mümkündür.

Yeni ofis (New Office) kapsamında yapılan L-1 başvuruları ilk etapta yalnızca bir yıl için onaylanmaktadır.

Başvuru sahibi şirketin aşağıdaki hususları kanıtlaması gerekir:

• Uygun kurumsal ilişkinin mevcut olduğu veya oluşturulacağı,
• ABD'de fiziksel ofis alanının hazır olduğu,
• Başvuru sahibinin yurt dışında gerekli niteliklere sahip pozisyonda çalışmış olduğu,
• Özellikle L-1A başvurularında, yeni kurulan şirketin ilk yıl sonunda gerçek anlamda bir yönetici veya üst düzey yönetici pozisyonunu destekleyebilecek seviyeye ulaşacağının gösterilmesi.

Birinci yılın sonunda yapılacak uzatma başvurusunda ise şirketin gerçekten büyüdüğünün ve iş planının hayata geçirildiğinin somut belgelerle ispatlanması gerekir.

İşverenler Neden ABD'de L-1 Vizesini Tercih Ediyor?

L-1 vizesi, çok uluslu şirketler açısından birçok önemli avantaj sunmaktadır.

• Yıllık kota ve çekiliş sistemi bulunmaz. Şirketler, yurt dışındaki ofislerinden çalışanlarını ABD'deki ofislerine yılın herhangi bir döneminde transfer edebilir. Bu durum, özellikle H-1B çekiliş sistemine kıyasla süreçlerin çok daha öngörülebilir olmasını sağlar.
• PERM İş Gücü Sertifikasyonu zorunlu değildir. İşverenlerin, pozisyon için uygun ABD'li çalışan bulunamadığını göstermek amacıyla işe alım kampanyası yürütmeleri gerekmez.
• L-1A'dan EB-1C üzerinden Green Card'a geçiş için açık ve tanımlanmış bir yol sunar. Bu süreç, istihdama dayalı göçmenlik kategorileri arasında en hızlı seçeneklerden biri olup, daha kısa işlem süreleri sayesinde uzun vadeli personel planlamasını kolaylaştırır.
• Dual Intent (Çifte Niyet) avantajı sağlar. L-1 vizesi sahipleri, göçmen olmayan statülerini korurken aynı zamanda Green Card başvurusu yapabilirler.
• Eşler için çalışma izni avantajı vardır. L-2 statüsündeki eşler, ABD'deki herhangi bir işveren yanında çalışma hakkına sahiptir. Bu hak, H-4 vizesi kapsamındaki eşlere tanınan çalışma imkânlarına göre daha geniştir.
• Farklı şirket yapılanmalarına uyumludur. Ana şirketler, bağlı ortaklıklar, iştirakler, şubeler ve farklı ofis yapılanmaları L-1 sistemi kapsamında yer alabilir. Bu esneklik, özellikle aynı anda birden fazla çalışanın transfer edilmesi gereken durumlarda önemli kolaylık sağlar.