E-1 Anlaşmalı Tüccar Vizesi Nedir?

E-1 Vizesi, anlaşmalı bir ülkenin vatandaşının, esas tüccar veya uygun nitelikteki çalışanı olarak önemli miktarda ticaret yürütmek üzere Amerika Birleşik Devletleri’ne gelmesine imkân veren, göçmen olmayan bir vize sınıflandırmasıdır.

Ticaret; mal, hizmet veya teknolojiyi kapsayabilir. Yaygın örnekler arasında ithalat ve ihracat faaliyetleri, uluslararası lojistik, sınır ötesinde satılan danışmanlık ve profesyonel hizmetler, yazılım ve teknoloji hizmetleri, turizm, sigortacılık, bankacılık ve iletişim hizmetleri yer alır.

Bu vize geçicidir ve bu vize kategorisi genellikle iki yıla kadar verilir. Kişi E statüsü sona erdiğinde Amerika Birleşik Devletleri’nden ayrılma niyetinde olmalıdır. Uygun aile üyeleri eş ve 21 yaşın altındaki evli olmayan çocuklardır. Çocuklar öğrenci vizesi almadan okula gidebilir. Ancak müracaatçının anne ve babası bağımlı aile üyesi olarak bu statüden yararlanamaz.

Vizenin geçerlilik süresi ve karşılıklılık kuralları vatandaşlığa göre değişir. E statüsünde ABD’ye kabul edilen kişi ise genellikle giriş sırasında belirlenen veya onaylanmış uzatma yoluyla verilen izinli kalış süresi boyunca ABD’de kalabilir. E-1 vizesi sahipleri ayrıca ayrı bir yeniden giriş izni almadan ABD’ye giriş ve çıkış yapabilirler. E-1 statüsü ABD içinde uzatılmış olsa bile, pasaporttaki E-1 vizesinin süresi dolmuşsa kişi yurt dışına çıktıktan sonra yeniden ABD’ye girebilmek için genellikle bir ABD Konsolosluğundan yeni bir E-1 vize damgası almalıdır.

E-1 Vizesinin Temel Şartları

Başarılı bir E-1 başvurusu, her bir yasal uygunluk şartının açık, tutarlı ve somut ticari belgelerle kanıtlanmasına dayanır. Başlıca şartlar aşağıda açıklanmaktadır.

Anlaşmalı Ülke Vatandaşlığı

Asıl başvuru sahibi, Amerika Birleşik Devletleri ile E vizesi kapsamında uygun bir anlaşması bulunan bir ülkenin vatandaşı olmalıdır. Yabancı kişi, yalnızca ikamet ettiği ülkeye veya işyerinin bulunduğu ülkeye göre değil, vatandaşlığına sahip olduğu ülkeye göre başvuru yapabilir.

Amerika Birleşik Devletleri, E vizesi sınıflandırması için belirli ülkelerle geçerli anlaşmalar ve düzenlemeler yapmaktadır. Bu amaçla vatandaşlık, kişinin vatandaşlığı anlamına gelir. Doğum yeri, ikamet edilen ülke veya şirketin kurulduğu ülke tek başına E vizesi bakımından anlaşmalı ülke vatandaşlığı oluşturmaz. ABD Dışişleri Bakanlığı güncel anlaşmalı ülkeler listesini yayımlar ve başvuru hazırlanmadan önce bu liste kontrol edilmelidir. Bazı ülkeler ayrıca ikili yatırım anlaşmaları yoluyla da uygunluk kazanabilir; bu durum E-1 ve E-2 vizesi uygunluklarının karşılaştırılmasında önem taşıyabilir.

Uygun Nitelikte Uluslararası Ticaret

E-1 kapsamındaki ticaret, sınırlar arasında gerçekleşen, takip edilebilir ve açıkça belirlenebilir anlamlı bir ticari alışveriş olmalıdır. İşlem, uluslararası nitelikte ve uluslararası kapsamı bulunan bir alışverişi yansıtmalıdır: Mal, hizmet, teknoloji, para veya uygun nitelikte başka bir unsur; Amerika Birleşik Devletleri ile anlaşmalı ülke arasında bir bedel karşılığında değiş tokuş edilmelidir. Başvuru sahibi de bu tür ticareti yürütmek amacıyla ve yalnızca bu amaçla Amerika Birleşik Devletleri’ne gelmelidir.

Bir şirket yalnızca pazarlama planlarına, imzalanmamış fırsatlara, potansiyel müşterilere veya gelecekte gelir elde edileceği beklentisine dayanamaz. Başvuru dosyası, tamamlanmış veya halen devam eden işlemleri göstermelidir.

Mal ticareti en bilinen ticaret biçimidir. Ancak bu kategori mal ticaretinden çok daha geniştir. Hizmet işletmelerinde, müşterilere sunulan ve satılan unsur hizmetin kendisi olmalıdır. Örneğin; sınır ötesi yazılım uygulaması, tasarım, yük taşımacılığı organizasyonu, sigorta, uluslararası bankacılık veya danışmanlık hizmeti sağlayan bir işletme, kanıtların ABD ile anlaşmalı ülke arasındaki uluslararası hizmet işlemlerini göstermesi hâlinde uygun olabilir.

Önemli Miktarda Ticaret

Belirlenmiş sabit bir asgari dolar tutarı veya zorunlu tek bir işlem sayısı yoktur. Bunun yerine ticaret, olayın koşulları içinde değerlendirildiğinde önemli nitelikte olmalı ve devam eden ticari faaliyetin kayda değer bir hacmini içermelidir. Ticaret sürekli olmalı ve zaman içinde çok sayıda işlemi kapsamalıdır. Çünkü düzenlilik ve işlem hacmi, ticaretin gerekli önemli niteliğini göstermeye yardımcı olur.

Yüksek tutarlı işlemler destekleyici olabilir. Ancak daha düşük tutarlı işlemlerin düzenli biçimde tekrar etmesi de anlamlı ve sürdürülebilir bir ticari yapı oluşturuyorsa yeterli olabilir.

Olağanüstü yüksek tutarlı tek bir işlem, çoğu zaman düzenli ve tutarlı işlem serisinden daha az ikna edicidir. Kanıtlar, ticaret düzenini kolayca anlaşılır hâle getirmelidir: işlem tarihleri, karşı taraflar, tutarlar, her işlemin konusu, ödeme akışı ve mal veya hizmetin taşınması ya da teslimi gösterilmelidir. Asıl belgelere mutabık olan kısa ve düzenli bir ticaret işlem çizelgesi çoğu zaman yararlıdır; ancak bu çizelge mutlaka dayanak belgelerle desteklenmelidir.

Ticaretin Esas Olarak ABD ile Anlaşmalı Ülke Arasında Yapılması

Anlaşmalı tüccarın toplam uluslararası ticaretinin yüzde 50’sinden fazlası, Amerika Birleşik Devletleri ile başvuru sahibinin anlaşmalı ülke vatandaşlığına sahip olduğu ülke arasında gerçekleşmelidir. Bu değerlendirme, kişi bazında değil, ilgili tüzel kişilik düzeyinde yapılır.

Özellikle yabancı ana şirket, ABD’deki bağlı ortaklık, şube, iştirak veya birden fazla faaliyet gösteren şirket bulunduğunda, ilgili işletmenin dikkatle belirlenmesi gerekir.

ABD içindeki yerel faaliyetler bu hesaplamada uluslararası ticaret sayılmaz. Üçüncü ülkelerle ticaret yapılabilir; ancak ABD ile anlaşmalı ülke arasındaki ticaret hattı, işletmenin toplam uluslararası ticaretinin çoğunluğunu oluşturmalıdır. Sık görülen bir eksiklik, ilgili tüzel kişiliğin gerçekleştirdiği tüm uluslararası ticareti, yani hesaplamadaki toplam tutarı göstermeden yalnızca ABD’ye yönelik satış rakamlarının sunulmasıdır.

Başvuru Sahibinin Amacı ve Görevi

Asıl tüccar, uygun nitelikteki ticareti geliştirmek ve yönlendirmek amacıyla esas olarak Amerika Birleşik Devletleri’ne gelmelidir. Çalışan olarak başvuran kişi ise uygun işletmenin anlaşmalı ülke vatandaşlığıyla aynı vatandaşlığa sahip olmalı ve özel nitelik ve uzmanlık gerektiren yönetici, denetleyici veya temel uzmanlık becerisine dayalı bir pozisyonda çalışmak üzere gelmelidir.

Sadece görev unvanı yeterli değildir. Başvuru; kişinin fiilî görevlerini, raporlama yapısını, karar alma ve takdir yetkisini, deneyimini ve pozisyonun neden yönetici veya denetleyici nitelikte olduğunu açıklamalıdır. Temel beceri sahibi çalışan bakımından ise kişinin, şirketin ticaret faaliyetleriyle doğrudan bağlantılı, kanıtlanmış uzmanlığa sahip olması ve ABD’deki faaliyetin önemli bir unsurunu oluşturması gerektiği gösterilmelidir.

Şirket Sahipliği ve Anlaşmalı Ülke Vatandaşlığı

ABD’deki işletmenin sahiplik yapısı, anlaşmalı ülke vatandaşlığı şartını karşılamalıdır. Özel mülkiyete tabi bir işletmede bu, genel olarak işletmenin en az yüzde 50’sinin anlaşmalı ülke vatandaşlarına ait olması anlamına gelir. Sahiplik yapısı, yalnızca aradaki bir şirkete kadar değil, nihai gerçek kişi sahiplerine kadar takip edilmelidir. Şirketin kurulduğu ülke tek başına belirleyici değildir.

İşletmenin katmanlı bir şirket yapısına sahip olduğu, hissedarların birden fazla ülkeden geldiği, çifte vatandaş sahiplerin bulunduğu, ABD’de yasal daimi oturum sahibi hissedarların yer aldığı veya yakın zamanda sermaye yapısında değişiklik yapıldığı durumlarda sahiplik analizi daha da önem kazanır. ABD’de yasal daimi oturum sahibi olan kişilerin sahip olduğu hisseler, anlaşmalı ülke vatandaşlığı hesabında dikkate alınamaz.

Bir şirket sahibinin birden fazla vatandaşlığı varsa, E-1 başvurusunda şirketin hangi anlaşmalı ülke vatandaşlığına dayanacağı açıkça seçilmelidir. Örneğin, hem Türk hem Alman vatandaşı olan bir sahip, şirketi E-1 başvurusunda Türk veya Alman sahipliğine dayalı olarak sunabilir; aynı dosyada iki vatandaşlık birlikte kullanılamaz. Seçilen ülke, hem ABD ile yapılan ticaretin yönü hem de E-1 çalışanlarının vatandaşlığı bakımından belirleyici olur. ABD vatandaşı olan kişiler ise E-1 vizesine ihtiyaç duymaz; onların hisseleri şirketin yabancı anlaşmalı ülke sahipliğini oluşturmak için kullanılamaz.

Bağlı ortaklıklar bakımından analiz, bağlı ortaklığın kendi sahiplik yapısına göre yapılır. Şube ise ayrı bir tüzel kişilik olmadığından, ticaret ve sahiplik incelemesi yabancı işletmeye kadar uzanabilir. Şirket yapısını gösteren bir şemada, ilgili tüm şirketler; her seviyedeki sahiplik oranı, kuruluş ülkesi, temel faaliyet alanı ve nihai gerçek kişi sahiplerin vatandaşlıklarıyla birlikte gösterilmelidir.

Başvurudan Önce Hazırlanacak Kanıtlar

Her E-1 başvurusuna uygun tek ve evrensel bir belge listesi yoktur. Konsolosluklar, başvurunun yapıldığı temsilciliğe özgü belge sunum usulleri uygulayabilir ve ek kanıt talep edebilir. En doğru yaklaşım, genel şirket belgelerini rastgele toplamak yerine başvuru dosyasını her hukuki şartı karşılayacak şekilde hazırlamaktır. Aşağıdaki belge kategorileri çoğu başvuruda önem taşır.

Başvuru Sahibine ve Başvuru İşlemine İlişkin Belgeler

• Geçerli pasaport ve pasaportun biyografik bilgi sayfası ile gerektiğinde vatandaşlık belgesi veya doğum kaydı gibi, anlaşmalı ülke vatandaşlığını gösteren kanıtlar.
• Her E-1 asıl başvuru sahibi ve bağımlı aile üyesi için Form DS-160. E-1 asıl başvuru sahipleri ayrıca Form DS-156E de sunar. İlgili konsolosluk elektronik belge yüklemesi, şirket kaydı yapılması veya belirli bir belge sunum formatı talep edebilir.
• İşletmeyi, uygun anlaşmalı ülkeyi, başvuru sahibinin görevini, ticareti ve her bir şartı destekleyen kanıtları açıklayan net bir destek mektubu.
• Başvurunun yapıldığı konsolosluk veya dosyanın niteliği gerektiriyorsa, ABD’deki ticaret faaliyetini açıklayan mali öngörüleri içeren bir iş planı.
• Çalışan başvurularında ayrıntılı görev tanımı, organizasyon şeması, özgeçmiş, çalışma belgesi ve yöneticilik, denetleyicilik veya temel uzmanlık becerilerini gösteren kanıtlar. İşverenin temel nitelikleri ve başvuru sahibinin yeterlilikleri de açıkça belgelenmelidir.

Sahiplik ve İşletmeye İlişkin Belgeler

• Kuruluş belgeleri, şirket kuruluş veya organizasyon sertifikaları, işletme sözleşmesi veya ana sözleşme, şirket tüzüğü ve işletme kayıt belgeleri.
• Hisse senetleri, sermaye tablosu veya hisse defteri, hissedar kayıtları, ortaklık ya da ortak girişim sözleşmeleri ve uygun olduğu durumlarda toplantı tutanakları veya şirket kararları.
• ABD’deki işletmenin sahiplik yapısını nihai gerçek kişi sahiplerine kadar gösteren şirket sahiplik şeması ile bu sahiplerin pasaport kopyaları veya vatandaşlık kanıtları.
• Federal ve eyalet vergi beyannameleri, mali tablolar, banka hesap dökümleri, işletme ruhsatları, kira sözleşmeleri, faturalar, bordro kayıtları, tanıtım materyalleri ve işletmenin gerçek, faal ve faaliyet gösterir durumda olduğunu kanıtlayan diğer belgeler.

Ticaret Belgeleri

• Temsili bir dönemi kapsayan; genellikle işlem tarihi, karşı taraf, ülke, ticaret türü, tutar ve destekleyici belge referansı temelinde düzenlenen işlem çizelgesi.
• Uygun olduğu ölçüde faturalar, satın alma siparişleri, satış sözleşmeleri, hizmet sözleşmeleri, konşimentolar, sevkiyat kayıtları, gümrük belgeleri, taşıyıcı kayıtları, depo kayıtları ve teslimat kanıtları.
• İşlemin gerçek ödemeyle bağlantısını gösteren banka kayıtları, havale teyitleri, alacak ve borç hesap defterleri, akreditifler ve muhasebe raporları.
• Ticari ilişkiye bağlam sağlayan müşteri listeleri, tedarikçi sözleşmeleri, pazarlama materyalleri ve yazışmalar. Bu materyaller, asıl işlem kanıtlarının yerine geçmemeli; onları desteklemelidir.
• İlgili tüzel kişiliğin tüm uluslararası ticaretini gösteren ve bunun yüzde 50’den fazlasının Amerika Birleşik Devletleri ile anlaşmalı ülke arasında gerçekleştiğini ortaya koyan hesaplama.

Erken Aşamada Ele Alınması Gereken Yaygın E-1 Sorunları

Birçok başvuru, işletme güvenilir olduğu hâlde sunulan kanıtlar E-1 çerçevesiyle uyumlu olmadığı için zorlaşır. Yaygın sorunlar şunlardır:

• Yeni kurulmuş ve henüz anlamlı bir ticareti tamamlamamış bir işletme;
• Uluslararası ticareti göstermeyen, yalnızca ABD içindeki yerel satışlardan oluşan bir satış portföyü;
• Hangi işletmenin anlaşmalı tüccar olduğuna dair açık bir açıklama olmaksızın, ticaretin birden fazla şirket üzerinden yürütülmesi;
• Anlaşmalı ülke vatandaşlarına kadar izlenemeyen sahiplik kayıtları;
• Üçüncü ülkelerle yapılan ticareti hesaba katmayan bir ticaret hesaplaması.

Çalışan başvuruları ayrıca kendi içinde ayrı bir analiz gerektirir. Öncelikle şirketin E-1 için uygun olması gerekir. Çalışan, işverenin anlaşmalı ülke vatandaşlığıyla aynı vatandaşlığa sahip olmalı ve gerçek anlamda yönetici, denetleyici veya temel uzmanlık becerisi gerektiren bir görevde çalışmak üzere atanmalıdır. İyi desteklenmiş bir organizasyon şeması ve ayrıntılı görev tanımı, başvurunun genel işçi sınıflandırması talebi gibi görünmesini önleyebilir.

Konsolosluk Başvurusu ve ABD İçindeki Statü Değişiklikleri

E-1 vizesi başvuru sahiplerinin çoğu, ABD dışındaki bir ABD Büyükelçiliği veya Konsolosluğu aracılığıyla başvurur. Seyahat için vize basımı gerekiyorsa, başvuru sahibi ilgili temsilciliğin kurallarına ve kendi koşullarına bağlı olarak genellikle kendi ülkesinde, ABD dışında başvuru yapar.

Başvuru usulleri, şirket kayıt sistemleri, belge sayfası veya dosya boyutu sınırları ve mülakat uygulamaları konsolosluktan konsolosluğa değişebilir. Bu nedenle, başvuru sunulmadan önce seçilen temsilciliğin güncel talimatları mutlaka kontrol edilmelidir.

ABD’de başka bir geçerli göçmen olmayan statüyle bulunan kişi, uygun koşullarda ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri Kurumu’na (USCIS) statü değişikliği veya uzatma başvurusu yapabilir. Uzatma başvuruları ABD içinden yapılabilir, iki yıllık dönemler hâlinde verilir ve uygun nitelikteki ticaret devam ettiği sürece süresiz olarak yenilenebilir. E-1 vizesi sahipleri her iki yılda bir uzatma talep edebilir ve uygun olduklarında başka bir vize statüsüne geçmek için başvurabilirler.

Bağımlı aile üyelerinin vize veya statü süresi, genel olarak asıl E-1 vize sahibinin izinli kalış süresiyle aynıdır. Birlikte başvuran aile üyeleri, bağımlı başvuru işlemleri için gerekli formları tamamlamalıdır. E statüsü sona ererse, kişinin ABD’den ayrılması veya başka bir yasal statü edinmesi gerekir.

İşletme ayrıca önemli değişiklikleri de takip etmelidir. Sahiplikte, şirket yapısında, ticareti yürüten tüzel kişilikte, başvuru sahibinin görevinde veya uygun nitelikteki ticaretin niteliğinde meydana gelen önemli bir değişiklik, E vizesi uygunluğunu etkileyebilir. Şirket, büyük bir işlem veya görev değişikliği uygulamadan önce yeni bir başvuru, bildirim veya vize işlemi gerekip gerekmediğini değerlendirmelidir.